Wat te doen bij een aanslag??

20 april 2017 door: Joost Albers

Nieuwe cursus: wat te doen bij aanslagen

Burgers willen massaal weten hoe ze na een aanslag te hulp kunnen schieten. De nieuwe cursus van het VUMC in Amsterdam waarbij omstanders leren hoe ze hevige bloedingen kunnen stelpen is al tot de zomer volgeboekt.

Als het bloed uit je stroomt, kan het binnen vijf minuten afgelopen zijn. Wacht daarom niet op hulpverleners, maar kom zelf in actie, zegt traumachirurg Leo Geeraedts van het VUMC. ,,Omstanders kunnen met een paar eenvoudige handelingen levens redden,” stelt hij.

De chirurg, lange tijd werkzaam op de traumahelikopter, ontwikkelde eind vorig jaar de cursus Stop de Bloeding – red een leven, in samenwerking met het Netwerk Acute Zorg Noordwest. De training vindt inmiddels grote belangstelling onder burgers en bedrijfshulpverleners. In 2,5 uur tijd leren zij hoe ze een tourniquet (knelverband) moeten aanleggen, een wond moeten opstoppen met gaas en de luchtweg van een slachtoffer vrijmaken. Geeraedts: ,,Zeker in deze tijd van aanslagen, recent nog in Sint-Petersburg en Londen, zijn deze vaardigheden relevant.”

Volgens de traumachirurg zijn de levensreddende handelingen die hij doceert onderbelicht in het huidige aanbod van ehbo-trainingen. ,,Iedereen weet hoe te reageren na een hartstilstand: 112 bellen, begin de reanimatie en gebruik eventueel een defibrillator. Maar bij ernstig bloedverlies weten veel mensen niet goed hoe ze moeten handelen. Wij leren hen technieken die nog niet echt tot de eerste hulp zijn doorgedrongen.”

Quote: “Bij ernstig bloedverlies weten veel mensen niet goed hoe ze moeten handelen. Wij leren hen de technieken

Traumachirurg Leo Geeraedts van het VUMC

Aanslagen in Brussel

Geeraedts volgde in de Verenigde Staten zelf de cursus ‘Bleeding Control’ bij experts van omstanderhulp bij aanslagen. Dit bracht hem op het idee voor een soortgelijke training in Nederland. ,,Vlak daarna volgde de aanslagen in Brussel. Dat gaf mij een onbestemd gevoel. Deze kennis moeten we wijd verspreiden in Nederland.”In een paar maanden tijd zijn al 160 burgers getraind. Tot de zomer is de training van het VUMC volgeboekt.

Omdat ook journalisten vaak als eerste ter plaatse zijn na een aanslag, nodigde het ziekenhuis vandaag een groep verslaggevers uit voor de training, waaronder een verslaggever van onze redactie.

© Videostill

Bloeding

De belangrijkste les bij een slagaderlijke bloeding is: druk met beide handen op de wond te duwen, zo hard als je kan. ,,Niet tussendoor kijken of de bloeding al gestopt is, want dan kan ik nu al zeggen: het spuit er weer uit. Dus boem: hand erop en blijven drukken. Maar,” waarschuwt Geeraedts, “Dat is lastig vol te houden en stopt soms de bloeding niet.” Stap twee is daarom het aanleggen van een tourniquet, een knelverband dat de bloedtoevoer stopt. ,,Een tourniquet kan twee tot vijf uur veilig blijven zitten. Er zijn geen voorbeelden van amputaties bekend die zijn veroorzaakt door een tourniquet.” De traumachirurg is geen voorstander van improvisaties met bijvoorbeeld een riem. ,,Die kan de bloeding juist erger maken.”

Quote: “Niet tussendoor kijken of de bloeding al gestopt is, want dan kan ik nu al zeggen: het spuit er weer uit” Leo Geeraedts

Bij hevige bloedingen in de oksel, lies of hals, kun je geen tourniquet aanleggen. In die gevallen zit er niets anders op dan de wond dichtproppen en hard duwen. ,,Prop er liefst speciaal gaas in dat stollingseigenschappen bevat, maar als dat niet voorhanden is, stop je je t-shirt in de wond.” De noodmiddelen – tourniquet en het gaas – zouden net als defibrillators ook op openbare plekken moeten hangen, vindt de traumachirurg. ,,Denk aan vliegvelden of pretparken, maar je kunt ook een noodsetje in de koffer van een bedrijfshulpverlener doen.” Zelf neemt hij zo’n noodpakketje binnenkort mee op vakantie, met het oog op de aanslagen in Europa de afgelopen jaren. ,,Ik ga met mijn vrouw en kinderen naar Rome en stop er toch één in mijn rugzak. Een paar jaar geleden zou ik daar niet aan gedacht hebben, maar de tijd is veranderd.”

Maar hoe groot is de kans dat hij bij een aanslag aanwezig zal zijn? ,,Heel klein. Maar hoe vaak moet je iemand reanimeren op straat? Dat gebeurt ook zelden,” ketst Geeraedts terug. ,,Met deze vaardigheden kun je wel een leven redden.”

Ongeval

De kennis is volgens de cursusleider ook te gebruiken na een verkeersongeval of val door een glazen ruit. ,,Als er een vrachtwagen over je been rijdt, zijn niet alleen je botten gebroken maar zijn ook de bloedvaten kapot. Ook dan is snelheid geboden.”

De training ‘Stop een bloeding – red een leven’ is volgens de traumachirurg vooral bedoeld om het bewustzijn van Nederlanders te vergroten. ,,Uiteindelijk weet niemand hoe hij reageert wanneer er een bom ontploft op Amsterdam Centraal. Bevries je, ren je weg, zoek je verstopplek of ga je terug om anderen te helpen? Ik ben ervan overtuigd: als je weet wat je kan doen, is de kans groter dat je iets gaat doen.”

Tekst: Hanneke van Houwelingen, Video: Kimberly Luske  / Algemeen Dagblad