Verstappen en Leiderschap

24 januari 2017 door: Joost Albers

Inleiding

Max Verstappen is het nieuwe voetbal. Daar waar we op het groene gras de kansen laten liggen en volledig naast onze taak en opdracht een spel proberen te spelen vindt er op het asfalt een veel interessantere strijd plaats. Waarbij het woord strijd een volledig andere betekenis heeft.

Rinus Michels zei “Voetbal is oorlog” en die zienswijze wordt nog steeds door velen aangehouden, Cruijff zei “een pass is nooit te hard, dan ben je gewoon te laat vertrokken..”. Allebei waarheden en haast hymnes in de sportwereld.

En nu is daar Max; 18 jaar jong…en doet de dingen op en manier die de perceptie van velen te boven gaat. Misschien ook wel logisch. Hoe kan dit? En waarom lijkt er zo weinig aan de hand…

Dat heeft te maken met leiderschap, maar de basis van leiderschap die ontstaat niet in de pitlane. Die ontstaat in het hoofd. En dat is een hele interessante waarneming. Zeker in het licht van training, onderwijs en scholing.

Hoe kun je mensen begeleiden en laten inzien dat zij pas effectief zijn op het moment dat zij ondanks de druk kunnen blijven presteren. Die vraag zou basis moeten zijn voor nieuw te ontwikkelen onderwijs.

Want wat willen we met onderwijs?; de effectiviteit van een organisatie, groep studenten of een klas schoolkinderen zo hoog mogelijk laten zijn.

Laten we aan de hand van Max eens kijken wat we daarvan kunnen leren…

Mentaal

Uiteraard is talent een onmisbare schakel in de prestatiecurve van Max. Echter kan talent alleen iets opleveren als je ook in staat bent om dat talent te effectueren. Ondanks de druk, van binnenuit of van buitenuit.

Daarvoor kan de inhoud van Mentale Weerbaarheid (MK) ons helpen te begrijpen wat er gebeurt.

Als we kijken naar de Cirkels van Aandacht zien we dat cirkel 1 de “Taak” is. We kunnen concluderen dat Max daar duidelijk in zit. Alleen is de vraag die dan voorbij komt razen hoe hij dat doet, en vooral hoe hij daarin blijft. Er zijn immers nog 5 andere cirkels.

Cirkel 2 is “afleiders”; herkenbaar voor velen in de vorm van zaken die je afhouden van je werk. Iemand die je op het verkeerde moment belt, je bent druk en een van je kinderen komt net met de verkeerde timing binnen. Ergo; zaken die je afhouden van je taak. Die ervoor zorgen dat je niet meer in staat bent om volledig met focus je taak uit te voeren en uiteindelijk je prestatie beïnvloeden. Wat leert Verstappen ons?;

Heeft hij afleiders? Jazeker: ladingen pers, interviews en verleidingen van grote sponsoren. Hoe gaat hij daar dan mee om? Hij herkent de afleiders zelf en neemt daar een actie op in de vorm van “van je af organiseren”. Een teammanager, een vader etc, Daarnaast doet hij zelf de dingen die hij wil doen. En wat zie je dan gebeuren? Dat daar geen spanning, stress of druk vandaan komt. Sterker nog; de activiteiten die hij zelf doet geven hem meer focus en een hogere prestatie.

Kijk je naar Hamilton en Rosberg zie je wel wat de gevolgen kunnen zijn van cirkel 2. Als je met de ander bezig bent dan heb je geen 100% focus. Dat geldt zowel voor op het asfalt als ernaast. In het geval van Hamilton kun je ook nog constateren dat zijn glamour leven met dure auto’s, feestjes, vrouwen en exorbitante kleding geen positieve uitwerking heeft op de prestatie.

“Is/behoort te zijn” vinden we terug in cirkel 3. Maar wat hoort er dan zo te zijn in het geval van Verstappen? Heeft hij iets te bewijzen of kan hij juist vanuit een underdog-rol presteren en laten zien hoe en wat hij kan. Dat laatste is wel het geval.

Max ervaart geen druk zoals wij denken dat die er wel is; hij heeft zijn doelen gesteld voor seizoen 2016 en weet wat hij kan. En zoals Cruijff ook al eens heeft gezegd; als je weet wat je kunt, dan weet je dus ook wat je niet kunt.

Die duidelijkheid geeft je rust en overzicht. En je weet dus ook waar je aan moet werken. In het geval van Max kun je alleen concluderen dat hij weet wat hij kan en dat jij dat gedoseerd laat zien. Ik ben in de veronderstelling dat hij wist dat hij kon winnen, hij weet ook dat hij wereldkampioen kan gaan worden. Niet dit jaar maar wel een van de komende. En dat alles brengt hem terug naar zijn taak. Sturen in je focus.

Cirkel 4 is “Falen”; de angstgegner van elke sporter. Maar hebben we Max al eens zien falen? Ja; misschien die crash in Monaco in 2015. Maar daarbij heeft hij heel snel de schakeling kunnen maken naar een leerproces en lag de schuld voor hem, en vele anderen, niet direct bij hem maar bij de collega driver. Daarin herkennen we dan ook direct “soms is het anders”. Het negatieve kunnen omzetten in een positieve impuls voor je taak.

Ook dat heeft hij in zijn eerste jaar met de slechte motoren regelmatig moeten toepassen. Daarin ging veel mis maar is hij altijd binnen cirkel 1 weten te blijven en heeft hij de afleiders geaccepteerd, de is/behoort te zijn weten te plaatsen en zodoende zijn taak kunnen blijven uitvoeren.

Cirkel 5; de gevolgen van falen of niet falen. De bottleneck waardoor sporters vaak blokkeren. Wat zegt de omgeving van mij als ik faal? Die vraag spookt vaak door hoofden van sporters.

Hoe doet Max dat dan?

Misschien mag hij wel falen, van zichzelf, van zijn teambaas en van zijn omgeving. We verwachten na jaren magere F1 deelname geen hoge prestaties. Deelnemen is voor veel fans al belangrijker dan winnen.

Dus de prestatiedruk zal Max wel voelen; maar dat is eerder de prestatiedrang dan druk. En nogmaals allemaal gebaseerd op zijn eigen perceptie van de wereld, zijn eigen competenties en zijn materiaal.

Cirkel 6 laat zien dat mensen zich soms op een plek bevinden waar ze niet willen zijn. Wat doe ik hier? Dat herkennen we natuurlijk in niets bij Max; hij is bijna ontsproten uit het asfalt en gaat ook in zijn vrije tijd richting Kartbaan om te trainen en oefenen met vrienden. De taak wordt daarbij ook nog eens een extra positieve lading gegeven.

Bovenstaand herkennen we ook in de verschillende interviews van Max; hij zegt wat zijn doelen zijn voor 2016 (100 punten in WK stand), hij weet wat hij kan (ik kan winnen) en ik heb talent.

Dat laatste is zoals we in het begin van deze column aangaven een mooi goed; talent. Maar de vraag is dus of je in staat bent om je talent ook maximaal te benutten. Ben je in staat om je focus zo te krijgen en te houden dat je ondanks alles in je maximale prestatietoestand zit.

Het mooiste voorbeeld daarvan is natuurlijk zijn eerste overwinning in Barcelona. Wat gebeurde daar precies?

De doelstelling was podium. Dit naar aanleiding van een betere auto, een circuit wat hij goed kent en een goede kwalificatie (P4). Als we dus binnen MK kijken naar de tool doelen stellen is dat in deze set-up heel duidelijk te herkennen.

Dan volgt de tweede bocht en vliegen er twee auto’s van de baan; Max gaf aan in de interviews naderhand aan dat op dat moment voor hem zijn doelstelling direct veranderde. Niet meer langer podium maar een overwinning. Daarmee werd zijn focus misschien nog wel scherper.

Vlak daarvoor had hij namelijk een start gemaakt waarbij hij werd ingehaald door Vettel en hij zijn plek voor een korte periode verloor (is behoort te zijn/cirkel 3).

Echter wist hij dat hij in staat was om in de volgende bocht door “zijn taak” uit te voeren Vettel buitenom kon inhalen. Dus geen cirkel 3, maar juist door “gewoon” in cirkel 1 te blijven kwam hij uiteindelijk gewoon weer op plek 2 terecht.

Bijzondere is dat we ook kunnen constateren dat voor de race en het resultaat de auto niet doorslaggevend hoeft te zijn maar juist de effectiviteit van de driver. Wat kan hij er onder druk van allerlei factoren uithalen, en hoe is hij in staat om daarbij de maximale prestatie te leveren. Dat kan alleen als je in staat bent je prestatie onder druk te beheersen.

Immers; Ricciardo had dezelfde auto, Max heeft er vooraf  5 rondjes in gereden en wist nog lang niet hoe alle systemen en instellingen functioneerden. Dat heeft hij voor een groot gedeelte in de race zelf ontdekt. Echter heeft dat geen invloed gehad op zijn effectiviteit.

Hoe die race verder verliep is helder en de uitkomst is voor iedereen misschien wel een mooi voorbeeld van een prestatie die veroorzaakt wordt door een MAX-imale prestatietoestand.

Ook in het resterende gedeelte van het seizoen 2016-2017 is elke race van Verstappen een voorbeeld van mentale weerbaarheid en mentale kracht. Of het nu de battle met Vettel is, de legendarische regenrace in Brazilie of de ijskoude en koele mentaliteit bij lastige collega-coureurs…

Joost Albers

Coordinator NTBB